NEA: Συνέντευξη Ν. Κεσσανλή για την Πανελλήνια Έκθεση 1987
Δημοσίευμα Τύπου
NEA , Athens
NEA», Δευτέρα 1 Ιουνίου 1987
ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ
«Η καλύτερη Πανελλήνια»
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ Έκθεση Εικαστικών Τεχνών, χορυφαίο εικαστικό γεγονός της φετινής χρονιάς, που απασχόλησε γι' αρκετό καιρό την καλλιτεχνική επικαιρότητα και προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις τον εικαστικό χώρο, είναι πλέον μια πραγματικότητα.
Τώρα που η έκθεση έχει «στηθεί», οι εντυπώσεις έχουν κατασταλάξει και οι αντιδράσεις έχουν καταλαγιάσει, τα «NEA» ζήτησαν από τον ζωγράφο Νίκο Κεσσανλή, που υπήρξε πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, να μιλήσει για την αντιπροσωπευτικότητα των τάσεων σ' αυτή και τη χρησιμότητά της, ως θεσμού.
«Η φετινή Πανελλήνια είναι η καλύτερη από οποιαδήποτε άλλη στο παρελθόν και η πιο «ανοιχτή» στις νέες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, που τόσο πολεμήθηκαν παλιότερα από την έρπουσα συντήρηση. Οι αισθητικές τάσεις που καταγράφονται σ' αυτή δίνουν ένα πλήρες πανόραμα της σημερινής εικαστικής πραγματικότητας».
Από τη φετινή Πανελλήνια απουσιάζει εμφανώς η ενδιαμέση γενιά επωνύμων ζωγράφων 40 έως 50 ετών. Για την απουσία αυτή ο κ. Κεσσανλής λέει: «Κανώς καλλιτέχνες όπως ο Θεοφυλακτόπουλος, ο Μπότσογλου και οι άλλοι της γενιάς τους δεν έστειλαν τα έργα τους για κρίση. Ίσως περίμεναν να τους σταλεί κάποια πρόσκληση αλλά το όριο της ηλικίας για κάτι τέτοιο ήταν τα 50 χρόνια».
'Οσον αφορά το επίμαχο θέμα των αριστινήν προσκλήσεων ο κ. Κεσσανλής εκμυστηρεύεται ότι αυτός ήταν που το πρότεινε, φοβούμενος ότι οι παλιοί κατα-ξιωμένοι ζωγράφοι δεν θα δέχονταν να περάσουν από κρίση με αποτέλεσμα στην έκθεση να μην αντιπροσωπεύονται όλες οι αισθητικές τάσεις. Τελικά, όμως, συμπεραίνει ότι «ο θεσμός των προσκλήσεων δεν λειτούργησε 100%, δεδομένου ότι πολλοί μεγάλοι ζωγράφοι, ανάμεσα στους οποίους ο Ν. Χατζηκυριάκος - Γκίχας, ο Γ. Σπυρόπουλος και ο Γ. Μόραλης δεν τις αποδέχτηκαν». Και καταλήγει: «Το αποτέλεσμα, δέδεια, δικαιώνει τους παρόντες και όχι τους απόντες».
Για τη λειτουργικότητα του θεσμού της Πανελλήνιας στη σημερινή εικαστική πραγματικότητα τα ο κ. Κεσσανλής κρίνει ότι «οι λαϊκίστικες μαζικές εκθέσεις είναι ξεπερασμένες». Για να σωθεί όμως η Πανελλήνια ως θεσμός, αφού οι καλλιτέχνες δεν έχουν πολλές ανάλογες ευκαιρίες, «πρέπει να εμπεριέχει ευρύτητα τάσεων και να επανατοποθετηθεί σε νέες βάσεις». Στο σημείο αυτό ο κ. Κεσσανλής προτείνει: «Πρώτα απ' όλα πρέπει ν' αλλάξει τ' όνομά της και να διαμορφωθούν σ' αυτή ξεχωριστοί χώροι για κάθε καλλιτεχνική τάση, έτσι ώστε ο φιλότεχνος να έχει τη δυνατότητα να εκτιμήσει την ποιότητα του έργου, που εντάσσεται σ' ένα συγκεκριμένο ιδεολογικό πλαίσιο».
Εξάλλου, μιλώντας για το έργο της κριτικής επιτροπής ο κ. Κεσσανλής επισημαίνει: «Σίγουρα έγιναν κάποια λάθη. Οι κριτές ως καλλιτέχνες, έχουν ορισμένες προτιμήσεις που λειτουργούν ανασταλτικά στην αμεροληψία τους. Ας μην ξεχνάμε ότι η τέχνη δεν είναι επιστήμη και επομένως το δίκιο του καθένα δεν μπορεί ν' αποδειχτεί. Όμως για να γίνονται καλές εκθέσεις δεν πρέπει να υπάρχουν κοινωνικοί και συνδικαλιστικοί παραγοντισμοί».
«Το γεγονός ότι το 80% των υποβληθέντων έργων απορρίφθηκε, σημαίνει ότι η ποιότητά τους δεν άντεχε στη συνείδηση των κριτών. Ήταν έργα κατάλληλα να εκτεθούν στον ΕΟΜΜΕΧ και όχι στην Πανελλήνια».
Τέλος, επικρίνοντας τη στάση του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών στο θέμα της Πανελλήνιας ο κ. Κεσσανλής λέει: «Θέλεσε να παίξει όψιμα το ρόλο του καλλιτεχνικού φορέα αντί να περιοριστεί μόνο στις αρμοδιότητες, που έχει ως συνδικαλιστικό σωματείο».
ΣΟΦΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ
ΚΑΙ ΤΕΧΝΕΣ
«Η καλύτερη Πανελλήνια»
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ Έκθεση Εικαστικών Τεχνών, χορυφαίο εικαστικό γεγονός της φετινής χρονιάς, που απασχόλησε γι' αρκετό καιρό την καλλιτεχνική επικαιρότητα και προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις τον εικαστικό χώρο, είναι πλέον μια πραγματικότητα.
Τώρα που η έκθεση έχει «στηθεί», οι εντυπώσεις έχουν κατασταλάξει και οι αντιδράσεις έχουν καταλαγιάσει, τα «NEA» ζήτησαν από τον ζωγράφο Νίκο Κεσσανλή, που υπήρξε πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, να μιλήσει για την αντιπροσωπευτικότητα των τάσεων σ' αυτή και τη χρησιμότητά της, ως θεσμού.
«Η φετινή Πανελλήνια είναι η καλύτερη από οποιαδήποτε άλλη στο παρελθόν και η πιο «ανοιχτή» στις νέες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, που τόσο πολεμήθηκαν παλιότερα από την έρπουσα συντήρηση. Οι αισθητικές τάσεις που καταγράφονται σ' αυτή δίνουν ένα πλήρες πανόραμα της σημερινής εικαστικής πραγματικότητας».
Από τη φετινή Πανελλήνια απουσιάζει εμφανώς η ενδιαμέση γενιά επωνύμων ζωγράφων 40 έως 50 ετών. Για την απουσία αυτή ο κ. Κεσσανλής λέει: «Κανώς καλλιτέχνες όπως ο Θεοφυλακτόπουλος, ο Μπότσογλου και οι άλλοι της γενιάς τους δεν έστειλαν τα έργα τους για κρίση. Ίσως περίμεναν να τους σταλεί κάποια πρόσκληση αλλά το όριο της ηλικίας για κάτι τέτοιο ήταν τα 50 χρόνια».
'Οσον αφορά το επίμαχο θέμα των αριστινήν προσκλήσεων ο κ. Κεσσανλής εκμυστηρεύεται ότι αυτός ήταν που το πρότεινε, φοβούμενος ότι οι παλιοί κατα-ξιωμένοι ζωγράφοι δεν θα δέχονταν να περάσουν από κρίση με αποτέλεσμα στην έκθεση να μην αντιπροσωπεύονται όλες οι αισθητικές τάσεις. Τελικά, όμως, συμπεραίνει ότι «ο θεσμός των προσκλήσεων δεν λειτούργησε 100%, δεδομένου ότι πολλοί μεγάλοι ζωγράφοι, ανάμεσα στους οποίους ο Ν. Χατζηκυριάκος - Γκίχας, ο Γ. Σπυρόπουλος και ο Γ. Μόραλης δεν τις αποδέχτηκαν». Και καταλήγει: «Το αποτέλεσμα, δέδεια, δικαιώνει τους παρόντες και όχι τους απόντες».
Για τη λειτουργικότητα του θεσμού της Πανελλήνιας στη σημερινή εικαστική πραγματικότητα τα ο κ. Κεσσανλής κρίνει ότι «οι λαϊκίστικες μαζικές εκθέσεις είναι ξεπερασμένες». Για να σωθεί όμως η Πανελλήνια ως θεσμός, αφού οι καλλιτέχνες δεν έχουν πολλές ανάλογες ευκαιρίες, «πρέπει να εμπεριέχει ευρύτητα τάσεων και να επανατοποθετηθεί σε νέες βάσεις». Στο σημείο αυτό ο κ. Κεσσανλής προτείνει: «Πρώτα απ' όλα πρέπει ν' αλλάξει τ' όνομά της και να διαμορφωθούν σ' αυτή ξεχωριστοί χώροι για κάθε καλλιτεχνική τάση, έτσι ώστε ο φιλότεχνος να έχει τη δυνατότητα να εκτιμήσει την ποιότητα του έργου, που εντάσσεται σ' ένα συγκεκριμένο ιδεολογικό πλαίσιο».
Εξάλλου, μιλώντας για το έργο της κριτικής επιτροπής ο κ. Κεσσανλής επισημαίνει: «Σίγουρα έγιναν κάποια λάθη. Οι κριτές ως καλλιτέχνες, έχουν ορισμένες προτιμήσεις που λειτουργούν ανασταλτικά στην αμεροληψία τους. Ας μην ξεχνάμε ότι η τέχνη δεν είναι επιστήμη και επομένως το δίκιο του καθένα δεν μπορεί ν' αποδειχτεί. Όμως για να γίνονται καλές εκθέσεις δεν πρέπει να υπάρχουν κοινωνικοί και συνδικαλιστικοί παραγοντισμοί».
«Το γεγονός ότι το 80% των υποβληθέντων έργων απορρίφθηκε, σημαίνει ότι η ποιότητά τους δεν άντεχε στη συνείδηση των κριτών. Ήταν έργα κατάλληλα να εκτεθούν στον ΕΟΜΜΕΧ και όχι στην Πανελλήνια».
Τέλος, επικρίνοντας τη στάση του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών στο θέμα της Πανελλήνιας ο κ. Κεσσανλής λέει: «Θέλεσε να παίξει όψιμα το ρόλο του καλλιτεχνικού φορέα αντί να περιοριστεί μόνο στις αρμοδιότητες, που έχει ως συνδικαλιστικό σωματείο».
ΣΟΦΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ
← View all 679 archival documents · Biography of Theodoros Markellos